|
Praca i świadczenia
Czy Wielka Brytania otworzy swój rynek pracy już od pierwszego
dnia po rozszerzeniu? Tak. Od 1 maja 2004 roku obywatele polscy będą mieli takie same prawo
do pracy na terenie Wielkiej Brytanii jak obywatele obecnej Unii,
liczącej piętnastu członków. Wielka Brytania pozwoli na swobodny przepływ
tych osób, które rzeczywiście chcą tam pracować. Takie osoby będą
mogły uczestniczyć w brytyjskim rynku pracy poprzez Program Rejestracji
Pracowników.
Jak w praktyce będzie funkcjonował Program Rejestracji Pracowników? Zaraz po znalezieniu pracy w Wielkiej Brytanii trzeba będzie wypełnić
formularz rejestracyjny i przesłać go do Immigration and Nationality
Directorate (Wydziału ds. Imigracji i Spraw Obywatelskich) brytyjskiego
Home Office (ministerstwa spraw wewnętrznych). Następnie otrzymuje
się zaświadczenie o rejestracji pracownika uprawniające do pracy i
pobytu w Wielkiej Brytanii tak długo, jak długo pozostaje się zatrudnionym
na tym stanowisku. W przypadku zmiany pracy przed upływem 12 miesięcy
nieprzerwanego zatrudnienia, należy ponownie złożyć wniosek o rejestrację.
Pracodawca będzie musiał sprawdzić czy pracownik jest zarejestrowany.
Nie będzie mógł zgodnie z prawem zatrudniać pracownika, który nie
jest zarejestrowany (chyba, że już wcześniej pracował on legalnie
w Wielkiej Brytanii w sposób ciągły przez 12 miesięcy). Po zaoferowaniu
pracownikowi zatrudnienia pracodawca będzie miał 30 dni na dopilnowanie
jego rejestracji.
Program Rejestracji Pracowników wejdzie w życie 1 maja 2004 r.
Gdzie należy się zgłosić w celu rejestracji? Rejestracja będzie bardzo prosta. Formularz rejestracyjny można będzie
wysłać do Wydziału Imigracji i Spraw Obywatelskich pocztą lub złożyć
go osobiście.
Jakie dokumenty będzie trzeba przedstawić aby zostać zarejestrowanym
jako pracownik?
- dowód, że jest się zatrudnionym (np. list od pracodawcy
/ umowa o pracę), zawierający szczegóły dotyczące rodzaju
pracy
- dowód, że
otrzymuje się co najmniej minimalne wynagrodzenie
- fotografię
- paszport /dowód tożsamości
Jak długo ważne będzie zaświadczenie o rejestracji?
- Zaświadczenie o rejestracji
będzie ważne przez 12 miesięcy
- Jest pracownik będzie zatrudniony u jednego pracodawcy
nieprzerwanie przez 12 miesięcy, będzie mógł otrzymać
pozwolenie na pobyt dla obywateli Europejskiego Obszaru Gospodarczego
- Rejestracja
wygasa, jeśli zatrudnienie ustaje w ciągu pierwszych
12 miesięcy, niezależnie od przyczyny. Za każdym razem kiedy
pracownik
rozpoczynać będzie nową pracę, będzie musiał od nowa
ubiegać się o rejestrację.
Co stanie się jeśli stracę pracę? Zaświadczenie o rejestracji będzie ważne tylko w okresie zatrudnienia,
nie będzie więc ważne jeśli ktoś straci pracę lub sam z niej odejdzie.
Co się stanie jeśli już obecnie pracuję w Wielkiej Brytanii na mocy
istniejącego obecnie systemu pozwoleń na pracę? Czy będę musiał/a
zarejestrować się po 1 maja? Jeśli ktoś już teraz pracuje legalnie w Wielkiej
Brytanii i uczestniczył w brytyjskim rynku pracy nieprzerwanie przez
co najmniej 12 miesięcy,
będzie traktowany jak każdy inny pracownik z Unii Europejskiej
i nie będzie podlegał Programowi Rejestracji Pracowników.
Nie będzie
to dotyczyć obywateli polskich pracujących obecnie nielegalnie
na terenie Zjednoczonego Królestwa, będą oni jednak mogli złożyć
wniosek o rejestrację jako pracownicy po 1 maja.
Czy aby pracować w Wielkiej Brytanii będę potrzebować pozwolenia
na pracę? Nie. Po 1 maja nie będzie potrzebne pozwolenie na pracę. System pozwoleń
na pracę i Program Rejestracji Pracowników funkcjonują oddzielnie.
Czy
mogę zabrać ze sobą rodzinę? Jeśli ktoś pracuje legalnie w Wielkiej Brytanii,
członkowie jego rodziny będą mieli prawo do przebywania w Wielkiej
Brytanii razem
z nim. (Określenie "członek rodziny" oznacza współmałżonka lub
dzieci poniżej 21 roku życia, które będą mieć dostęp do rynku pracy
lub
też osoby
pozostające na utrzymaniu oraz krewnych wstępnych (np. rodziców
lub dziadków) pracownika lub jego współmałżonka, którzy nie otrzymają
automatycznie dostępu do brytyjskiego rynku pracy. Członkowie rodziny,
którzy są obywatelami krajów objętych obowiązkiem wizowym będą
musieli
ubiegać się o pozwolenie dla rodzin obywateli Europejskiego Obszaru
Gospodarczego.)
Co z osobami, które deklarują pracę na własny rachunek?
- Osoby
pracujące na własny rachunek nie będą musiały się rejestrować.
- Obywatele UE, od 1 maja także obywatele polscy, mają prawo
zakładać własną działalność w Wielkiej Brytanii. Dotyczy
to tak samo innych
krajów członkowskich.
- W przypadku zaprzestania działalności na własny
rachunek, po to aby utrzymać prawo pobytu w Wielkiej
Brytanii, trzeba będzie
wykazać, że jest się w stanie samodzielnie się utrzymywać,
chyba że zdobędzie się zatrudnienie i można będzie zarejestrować
się
jako pracownik.
A co jeśli jestem studentem? Studenci podlegający kontroli imigracyjnej mają prawo pracować do
20 godzin tygodniowo, aby dorobić sobie do studiów. Obywatele Europejskiego
Obszaru Gospodarczego nie podlegają takim ograniczeniom. Po 1 maja
każdy obywatel polski będzie mógł przyjechać do Wielkiej Brytanii
na studia. Wielka Brytania rozważa jednak możliwość nałożenia na polskich
studentów chcących pracować więcej niż 20 godzin tygodniowo, obowiązku
rejestracji. Rozwiązanie to jest jednak w dalszym ciągu rozważane.
Jakie jest stanowisko wobec osób pracujących nielegalnie w
Wielkiej Brytanii przed 1 maja? Po 1 maja każdy obywatel polski będzie mógł zarejestrować się jako
pracownik w ramach Programu Rejestracji Pracowników. Nie będzie żadnego
wstecznego postępowania karnego wobec osób pracujących nielegalnie
przed akcesją.
Czy posiadanie prawa do pracy w Wielkiej Brytanii uprawnia
mnie do otrzymywania świadczeń społecznych w Wielkiej Brytanii?
Reguły rządzące uprawnieniami do takich świadczeń są skomplikowane,
różnią się w zależności od rodzaju świadczenia, będą także różne
w zależności od indywidualnej sytuacji danej osoby. Ogólnie
mówiąc,
tylko osoby z prawem stałego pobytu na terenie Wielkiej Brytanii
będą miały dostęp do Income Support (zasiłek dla osób o niskich
dochodach),
Job Seeker's allowance (zasiłek dla osób o niskich dochodach aktywnie
poszukujących pracy), State Pension Credit (wsparcie kredytowe
dla osób z niską emeryturą państwową), Housing Benefit (zasiłek
mieszkaniowy)
i Council Tax Benefit (zasiłek na podatek lokalny). Prawo stałego
pobytu będzie przysługiwało tylko osobom posiadającym środki wystarczające
na utrzymanie. Osoby , które nie są aktywne gospodarczo nie będą
miały dostępu do świadczeń.
Prawo pobytu
Czy będę musiał/musiała starać się o pozwolenie na
pobyt (Residence Permit) lub rejestrować swój pobyt na policji? Nie. Jeśli ktoś ma prawo do zamieszkania w Wielkiej Brytanii, to
może w niej przebywać dowolnie długo bez pozwoleń na pobyt lub potrzeby
rejestrowania się na policji. Na własne życzenie można uzyskać pozwolenie
na pobyt. Dokument taki potwierdza jedynie, że dana osoba ma prawo
mieszkać na terenie Wielkiej Brytanii zgodnie z przepisami prawa unijnego.
Pozwolenie na pobyt nie stanowi uprawnienia do podjęcia pracy i nie
ma związku z Programem Rejestracji Pracowników.
Czy będę potrzebować wizy aby wjechać do Wielkiej Brytanii? Nie. Obywatele polscy nie będą potrzebowali wiz na wjazd do Wielkiej
Brytanii.
Czy będę mógł/mogła przebywać w Wielkiej Brytanii tak długo
jak zechcę? Będzie Pan/Pani mieć prawo stałego pobytu w Wielkiej Brytanii jeśli:
- Pracuje Pan/Pani w Wielkiej Brytanii
- Nie pracuje Pan/Pani
w Wielkiej Brytanii, ale posiada Pan/Pani sumę pieniędzy
wystarczającą na utrzymanie, bez uciekania się do
pomocy z funduszy publicznych.
Zagadnienia ogólne
Czy po 1 maja 2004 r. koty i psy wwożone z Polski do Wielkiej
Brytanii nie będą już poddawane kwarantannie? Kwarantanna nie zostanie zniesiona 1 maja 2004 r. Natomiast od 1
lipca wejdą w życie nowe przepisy unijne, które zastąpią obecne
brytyjskie przepisy dotyczące paszportów dla zwierząt. Przed tym terminem
organy
Unii Europejskiej zdecydują jaki status będą miały w tej kwestii
Polska i inne kraje akcesyjne.
Zanim nowe przepisy unijne wejdą w życie
aktualne informacje na temat
przewozu zwierząt można znaleźć na stronie www.defra.gov.uk/animalh/quarantine
Ile papierosów/butelek wina/wódki można będzie wwieźć do Wielkiej
Brytanii po 1 maja 2004 r.? Nie trzeba płacić cła ani podatku za towary wwożone do Wielkiej Brytanii,
które zostały zakupione (z uwzględnieniem podatku) w innych krajach
Unii, i które przeznaczone są do własnego użytku i są osobiście
przewożone. "Użytek własny" obejmuje towary przeznaczone do własnego
spożycia
jak i na prezenty. Nie wolno jednak wwozić do Wielkiej Brytanii
towarów za wynagrodzeniem, nawet wynagrodzeniem w naturze, do odsprzedaży
lub w celu prowadzenia działalności gospodarczej.
Należy także zdawać
sobie sprawę z tego, że przy wwozie dużych ilości alkoholu lub
tytoniu do Wielkiej Brytanii, urzędnik celny może zapytać
o cel posiadania tych towarów.
Dalsze informacje można znaleźć na
stronie www.hmce.gov.uk. Przy pomocy tego linku można ściągnąć krótki
przewodnik dla podróżnych
wjeżdżających do Wielkiej Brytanii.
Czy moje kwalifikacje będą uznawane w Wielkiej Brytanii? Umiejętności i kwalifikacje zdobyte poza Wielką Brytanią są uznawane.
Porównywalność kwalifikacji z tymi, które zdobywa się w Wielkiej Brytanii
można sprawdzić kontaktując się z Krajowym Centrum Informacji o Uznawalności
Kwalifikacji (NARIC)
w Wielkiej Brytanii. Należy zwrócić uwagę na fakt, że w Wielkiej Brytanii
instytucje
oświatowe, pracodawcy i stowarzyszenia zawodowe podejmują własne
decyzje co do akceptowania i uznawania kwalifikacji zdobytych za granicą.
W
sytuacji, kiedy przepisy prawa wymagają formalnego uznania kwalifikacji,
po to, aby można było uprawiać określony zawód, cudzoziemiec ma
prawo
do uznania jego kwalifikacji zgodnie z odpowiednimi dyrektywami
Unii Europejskiej dotyczącymi uznawania kwalifikacji zawodowych. Szczegółowe
informacje można znaleźć na stronie: www.dfes.gov.uk/europeopen
W sytuacjach kiedy nie istnieją takie formalne wymogi można ubiegać
się o pracę w zwykły sposób. Jednakże warto skontaktować się z Krajowym
Punktem Informacyjnym (National Reference Point) aby sprawdzić na
ile posiadane kwalifikacje zawodowe pasują do systemu brytyjskiego.
Szczegółowe informacje znajdują się na stronie http://www.uknrp.org.uk
Czy będzie mi przysługiwać prawo do "krajowych" (zniżkowych)
opłat na uniwersytetach brytyjskich?
Szkoły wyższe w Wielkiej Brytanii same decydują o poziomie
opłat pobieranych od studentów. Tam gdzie uczelnia różnicuje
opłaty pobierane
od studentów "krajowych" i "zagranicznych", większość polskich
studentów traktowana będzie jako studenci "krajowi" po wstąpieniu
Polski
do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r.
Czy moje dzieci mogą chodzić do szkoły w Wielkiej Brytanii?
Obywatele Unii Europejskiej na stałe mieszkający w Wielkiej Brytanii mogą ubiegać
się o miejsce w szkole publicznej (maintained school) dla swojego dziecka.
Więcej szczegółów na stronie www.dfes.gov.uk Czy moje polskie prawo jazdy będzie uznawane w Wielkiej Brytanii
po 1 maja 2004 r. Co muszę zrobić aby otrzymać brytyjskie prawo
jazdy? Obywatele Unii Europejskiej, posiadający
ważne wspólnotowe prawo jazdy, odwiedzający Wielką Brytanię
mogą prowadzić pojazd tak długo
jak długo ich prawo jazdy zachowuje ważność. Odpowiednie uprawnienie
dotyczące pojazdu, który chce się prowadzić, musi widnieć na dokumencie
prawa jazdy.
Obywatele Unii Europejskiej przebywający na stałe w
Wielkiej Brytanii, posiadający ważne wspólnotowe prawo jazdy
mogą prowadzić pojazdy w
Wielkiej Brytanii posługując się tym dokumentem (z zastrzeżeniem
pewnych warunków). Mogą także, w każdym momencie złożyć wniosek
o wymianę
prawa jazdy na brytyjskie.
Dodatkowe informacje na temat prowadzenia
pojazdów w Wielkiej Brytanii można znaleźć na stronie www.dvla.gov.uk
Dalsze informacje:
źródło: Ambasada Brytyjska w Polsce www.britishembassy.pl |
Home 
